صفحه اصلی > اخبار 


  چاپ        ارسال به دوست

آیت‌الله اعرافی در همایش بین‌المللی «نقش عقلانیت و همگرایی مسلمانان در شکل گیری تمدن نوین اسلامی»

عقلانیت اسلامی پاسخ‌گوی همه نیازهای بشر است

آیت الله اعرافی، ظهر امروز در همایش بین‌المللی «نقش عقلانیت و همگرایی مسلمانان در شکل گیری تمدن نوین اسلامی»، که به همت نمایندگی جامعةالمصطفی در استان گلستان برگزار شد، جامعةالمصطفی را نهاد بزرگ علمی، فرهنگی و معرفتی جهان دانست.

آیت الله اعرافی به اهمیت نقش عقلانیت و همگرایی اسلامی در شکل گیری تمدن اشاره نمود و اذعان داشت: اسلام از اندیشه و نظام فکری منسجم، منضبط و پاسخ گو در اسرا و اضلاع مختلف برخوردار است.

رئیس هیئت امنای جامعةالمصطفی افزود: اندیشه اسلامی نظام‌واره و نظام مند است که می تواند پاسخ گوی ساحت های مختلف معرفت و معیشت بشر باشد؛ این ویژگی از عناصر ثابت، سخت و پایداری است که مکتب تمدنی را شکل می‌دهد.

وی به گزاره های گسترده مکتب تمدنی اسلام اشاره نمود و یادآور شد: مجموعه گزاره ها، نظریه‌ها و اندیشه‌های موجود در تفکر و مکتب باید بتواند با واقعیات خود را تطبیق داده، این اصول را در گذر زمان حفظ نماید.

مدیر حوزه های علمیه تصریح کرد: این مجموعه نظام وار، راهور، اصیل و در عین حال منعطف، باید مسائل عالی بشر را تأمین کرده، از پایگاه راهبردی برخوردار باشد.

وی، با بیان اینکه تمدن، واژه ای منعطف و دارای معانی متفاوتی است، خاطرنشان کرد: اسلام هسته پایدار و ثابت تمدنی داشته، این هسته، که عناصر ثابت آن بسیار فراوان است، در درون خود تغیر، تحول و تتور را تعریف نموده است. اینکه می گوییم اسلام دارای تمدن است، یعنی اسلام را نمی توان در گزاره های محدود محصور دانست و اسلام نقش آفرین در متن زندگی بشر عقلانی، همواره گره‌گشاست.

امام جمعه قم با تأکید بر اینکه اسلام می تواند اشکال و مظاهر گوناگون داشته باشد و در قرون مختلف ناظر به ویژگی های جوامع به تمدن اسلامی شکل دهد، خاطرنشان کرد: هر تمدنی که بخواهد مقبول و عقل پذیر باشد، باید عقل بشر در پایه ها، ارکان و اضلاع آن حضور پررنگی داشته باشد؛ در عین حال باید از عقل بسندگی پرهیز نمود.

سخنران این همایش با بیان اینکه عقلانیت را می توان به صورت های مختلف تصور کرد، اظهار داشت: عقلانیت اسلامی، عقلانیتی است که در پایه های دین محور و اساس است و در شاخ و پرگ ها در پرتو وحی حرکت می کند.

رئیس هیئت امنای جامعةالمصطفی، با اشاره به اینکه استنباط ما در اسلام در عین پرهیز از عقلانیت رها و بی قید، بر مبنای عقل نیز استوار است، تصریح کرد: عقلانیت اسلامی در قلمرو اعتقادات و مبانی آغازین،  قطعی و استوار و محکم بوده، از اندیشه فلسفی مستقل وآزاد برخوردار است.

آیت الله اعرافی افزود: در دین الهی، پذیرش اسلام و روی آوردن به حقیقت کتاب و سنت بر پایه عقل مستقل و آزاد است؛ اسلامی دارای ارزش است که انسان آن را نه فقط با دل و احساس، که با عقل مستقل آزاد پذیرفته باشد؛ عقل مستقلِ آزاد ما را به ساحت دین فرامی‌خواند.

وی، با بیان اینکه اعتقادات دینی نیز مبتنی بر پایه های عقلی، ما را به ساحت دین فرامی خوانند، اظهار داشت: در مباحث اخلاق اسلامی، پایه‌ها بر حسن و قبح عقلی نهاده شده و دریافت مستقل و آزاد، مبنای اساس اخلاق اسلامی است.

مدیر حوزه‌های علمیه افزود: در ساحت احکام و دستورات رفتاری دین نیز اساس فقه و احکام از منظر واقعی مبتنی بر مصالح و مفاسد است؛ از این رو، بنیان های نخستین اعتقاد، بنیان های پایه‌ای اخلاق و بنیان‌های اساسی فقه و احکام  مبتنی بر عقل مستقل و آزاد است.

وی، با تأکید بر اینکه عقل به تنهایی و در سطح گسترده ای نمی تواند ایفای نقش کند، اظهار داشت: عقل مستقل در تفاسیر اعتقادی، دستورهای اخلاقی و احکام از توانایی محدود برخوردار بوده، نیازمند نور وحی است.

سخنران این همایش، با بیان اینکه عقل مستقل آزاد برای احاطه انسان به همه مصالح و مفاسد او را به وحی ارجاع می دهد، یادآور شد: نقش آفرینی عقل مستقل آزاد به دو صورت احاطه بر همه واقعیت مسائل یا ارجاع عقل به منبعی دیگر مورد توجه قرار می گیرد.

آیت الله اعرافی، با تأکید بر اینکه عقل در باب اجتهاد تجلی گسترده‌ای دارد، اظهار داشت: اجتهاد به معنای عام و خاص، اجتهاد عقلانی است و عقلانیت آن به قیود و شرایطی نیاز دارد.

وی تأکید کرد: عقل آن اندیشه مستقل و آزاد در سطوحی کاملاً به تنهایی نقش آفرینی می کند و در سطح کلیدی و پایه نقش هماهنگ و مکمل و همراه نقل و وحی ایفا می نماید. همه اینها قاعده مند در نظام اجتهادی و استنباطی مشهود است.

مدیر حوزه‌های علمیه یادآور شد: اسلام در شناخت موضوعات و تعامل با عالم، انسان را به سمت اعتماد به عقل رجوع می دهد که این مهم در تشخیص موضوعات بسیار مؤثر است.

رئیس هیئت امنای جامعةالمصطفی، با تأکید بر اینکه عقلانیت اسلامی، عقلانیت منهای وحی نیست، اظهار داشت: عقلانیت اسلامی، عقلانیتی است که در پایه‌ها ما را به سمت وحی هدایت می‌کند و در شعب و شاخه‌ها راه را برای نقش آفرینی نقل و وحی باز می نماید؛ به این ترتیب، عقلانیت اسلامی از عقلانیت ابزاری متکامل تر بوده، به همه نیاز بشر پاسخ می دهد.

آیت الله اعرافی به تفاوت های اساسی عقلانیت اسلامی و عقلانیت غیراسلامی و ابزاری اشاره نمود و یادآور شد: برای امت سازی در عصر جدید و خلق تمدن نوین اسلامی در دنیای معاصر، نیازمند عقلانیت ارتباطی هم هستیم. این عقلانیت ارتباطی وحدت امت و انسجام و ارتباط و همگرایی اسلامی را در منطق تعاملی و ارتباطی تعریف می‌کند.

وی، در ادامه، به تفاسیر مختلف مقوله وحدت و همگرایی و تقریب اشاره نمود و اظهار داشت: در تقریب اسلامی با حفظ تفاوت ها و اعتقاد به حقانیت، در مقام رسمیت بخشی همه قابل قبول بوده، فلسفه امت و اخلاق تعاملی اسلام و قواعد فقهی آن مورد توجه قرار می گیرد.

سخنران این نشست به پایه استراکات معرفتی مذاهب اسلامی اشاره نمود و یادآور شد: همگرایی تمدن ساز و امت آفرین همگرایی است که بر مشترکات بزرگ اهتمام ورزیده، بر نظام ارتباطی، اخوت و تعامل تأکید می کند.

آیت الله اعرافی، در پایان، با تاکید بر اینکه اگر همگرایی و عقلانیت کنار گذاشته شود، امت واحد تمدن آفرین شکل نخواهد گرفت، اظهار داشت: تأسیس بازار مشترک علم، دانش و فناوری و ایجاد پیمان های مشترک اسناد و مناسب فرهنگی و معرفتی اگر به قدرت سخت و نرم جهان معاصر تبدیل شود.  بی شک جهان از ثمرات ارزشمند آن متنعم خواهد شد.


١٧:٢٧ - چهارشنبه ٢١ مهر ١٤٠٠    /    شماره : ١١٩٢٣٣    /    تعداد نمایش : ٩٦


نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج






کل بازدید ها: 1467580 بازدید امروز: 190