ارائه الگوی تعامل بین مذاهب در نظام اسلامی می بایست با روح صلابت و شهامت با عقلانیت و اعتدال باشد. ریاست محترم جامعه المصطفی(ص)
صفحه اصلی :: اخبار > برگزاری کارگاه عملی پایان نامه نویسی در المصطفی (ص) نمایندگی گلستان


  چاپ        ارسال به دوست

برگزاری کارگاه عملی پایان نامه نویسی در المصطفی (ص) نمایندگی گلستان

   به گزارش روابط عمومی المصطفی (ص) نمایندگی گلستان، در این کارگاه عملی دکتر محصلی در خصوص چگونه یک پایان نامه خوب بنویسیم به ذکر مطالبی پرداختند که به اهم مباحث ایشان می پردازیم:

مقدمه

زمانی که خیلی دقیق در مورد موضوع تحقیق، فکر کرده باشید، برای نوشتن پروپوزال آماده هستید. از خوتان بپرسید:

1. آیا با سایر تحقیقاتی که در این زمینه انجام شده آشنا هستی؟

2. آیا مراحلی که برای انجام تحقیق بایستی انجام شود، شفاف می باشد؟

3.  فکر می کنی که توانایی انجام این مراحل را داری؟

4.آیا به اندازه کافی انگیزه برای انجام مراحل ضروری داری؟

معمولاً پروپوزال تحقیق بایستی برای درخواست به سرانجام رسانیدنPHD به استاد راهنما یا اعضای دانشکده ارائه گردد تا در رابطه با مناسب بودن موضوع انتخاب شده برای تحقیق بررسی و ارزیابی لازم را انجام دهند. قبل از شروع تحریر تز، پروپوزال بایستی مکتوب گردد. با مکتوب کردن پروپوزال استاد راهنما می‌تواند در رابطه با موضوع تحقیق، برنامه شما در نحوه به سرانجام رساندن آن، مقالات، مطالب و آثار علمی مرتبطی که توسط شما حین انجام کار مرور خواهند شد و در مواردی برنامه زمان بندی شما در انجام تحقیق و نوشتن پایان نامه آگاهی یابد.

 پروپوزال شما، بایستی در ارزیابی این مطلب که انجام و تکمیل تحقیق، در بازه زمانی مورد انتظار توسط شما عملی می باشد یا اینکه نیازمند تجدیدنظر و بازبینی مطالعات و موضوع است به شما و استاد راهنمایتان کمک کند.

 همچنین پروپوزال بایستی نشان دهد که موضوع پیشنهاد شده ارزش کار و تحقیق را داشته و دستیابی به داده علمی برای انجام آن فراهم بوده و نیز با محدودیت جدی زمانی روبرو نخواهد بود.

نکات اساسی که در نوشتن پروپوزال رعایت گردد

1. پروپوزال تحقیق سایر افراد را بخوانید؛ زیرا این امر به شما کمک می‌کند تا در مورد چگونگی کار نهایی و انجام شده ایده بگیرید.

2. سعی کنید بفهمید که آن‌ها چگونه مراحل کار را سازماندهی کرده اند؟ آیا این پروپوزال‌ها برای شما شفاف است؟

3.قبل از نوشتن پروپوزال در مورد موضوع تحقیق، مطالعه نمایید. با مطالعه‌ای مقالات و تحقیقات، در می‌یابید که آیا این تحقیق نیاز است انجام شود یا خیر، هم‌چنین به خوبی می‌توانید در مورد روش انجام دادن کار که در ذهن دارید، ایده بگیرید که آیا برای سوالات احتمالی که مطرح خواهند شد مناسب است یا خیر؟

4.زمانی‌که در حال بررسی مقالات و اسناد مرتبط هستید یک رونوشت از آن‌ها تهیه کرده و آن‌ها را در بخش‌های مختلف دسته بندی کنید. هم‌چنین، یک نسخه از تمام مراجع استفاده شده در این مقالات کپی کنید تا در آینده بتوانید از آن‌ها در تحقیق خود به عنوان مرجع استفاده کنید.

5. تمرکز خود را  بر حوزه مشخص و شفافی قرار دهید؛ زیرا موضوع محور بودن آن قدر وسیع و کلی است که قابل مدیریت نمی‌باشد.

6. یک پروپوزال خوب بایستی شامل محتوای سه فصل اول تحقیق باشد. باید با شرح مساله و چشم اندازی از اطلاعات آغاز شده و سپس به مرور تحقیقات و مقالات قبلی پرداخته و با ارائه روش تحقیق به پایان برسد. در پروپوزال از فعل زمان آینده و در فصل های تحقیق از زمان گذشته استفاده کنید.

7. برای پروپوزال تحقیق خود یک عنوان انتخاب کنید. عنوان، به خواننده کمک می‌کند تا بفهمد تمرکز شما بر روی چه چیزی خواهد بود. این عنوان می‌تواند حین نوشتن تز، تغییر یا اصلاح شود. یک عنوان مناسب معمولاً خواص زیر را داراست:

1. مهم‌ترین لغات در ابتدای عنوان قرار می‌گیرد؛

2. در صورتی‌که تعداد کلمات زیاد باشد، عناوین و زیر عناوین در نظر گرفته شود؛

3. عنوان نباید در بردارنده کلمات مبهم و یا گیج کننده باشد

4. استفاده از کلمات کلیدی در عنوان به سایر محققین کمک می‌کند که در آینده به سهولیت به تحقیق شما دست‌رسی پیدا کند. 8. شما باید تعدادی مساله یا پرسش تحقیقاتی که نشان دهنده ارتباط تحقیق با حوزه تخصصی تان باشد مطرح نمایید؛ پروپوزال شما بایستی در راستای پاسخگویی به این مجموعه سوالات سازماندهی شود.

9.روش تحقیق مناسبی را انتخاب کنید. انتخاب هوشمندانه‌ای انجام دهید: کمّی، کیفی یا ترکیبی از این دو.

نیازمندیهای یک پروپوزال تحقیق در دانشگاهها و همچنین دانشکده های مختلف متفاوت است، اما معمولا شامل موارد زیر می باشد:

الف) انتخاب عنوان

دشوارترین و اولین مرحله در پایان­نامه‌نویسی، انتخاب عنوان پایان‌نامه است؛ نخست باید بدانید یک عنوان خوب برای پایان­‌نامه چه ویژگی‌هایی دارد و بر اساس آن بهترین عنوان را برای پایان­‌نامه خود انتخاب کنید. عنوان پروپوزال بایستی شفاف و دقیق باشد، اما می‌توان در زمان نوشتن «تز» آن را اصلاح نمود. بایستی به اندازه کافی جزئیات را در برداشته باشد که هدف تحقیق را مشخص سازد. می‌توانید فهرست پیشنهادی از محتوا به همراه رئوس مطالب مطروحه در هر فصل را ارائه دهید.

 تعیین نمودن عنوان به مسأله بستگی دارد؛ یعنی عنوان حاصل مسأله و سؤال اصلی برایند عنوان و سؤال‌های فرعی از تجزیه سؤال اصلی به دست می‌آید. بدین ترتیب، شاخصه‌های عنوان خوب عبارتند از:

1. عنوان باید به مسأله اشاره داشته باشد؛ یعنی محقق چه کار می‌خواهد انجام دهد: مقایسه، نقد، نظریه‌پردازی و....؛

2. عنوان باید کوتاه، جذاب و گویا باشد؛

3. عنوان باید جدید و غیر تکراری و از الفاظ مشترک نباشد؛

4. عنوان باید به گونه‌ای انتخاب شود که جهت‌گیری خاص را از پیش القاء نکند، مانند عنوان: «علل ناسازگاری علم و دین»

ب) چکیده

پس از عنوان پایان­نامه، چکیده نقش مهمی در آن ایفا می­کند؛ زیرا:

الف) چکیده سبب می‌گردد، که خواننده به مطالعه پایان­‌نامه علاقه‌مند شود.  از این‌رو، چکیده، باید بسیار دقیق و صحیح نوشته شود.

ب) چکیده، باید افزون بر کوتاه بودن به برخی از اصلی‌ترین سوالاتی که در ذهن خواننده وجود دارد پاسخ دهد،مانند:

1. در این پژوهش به چه مسأله‌ای پرداخته شده است؟ (چه می‌خواهیم بنویسیم؟)

2. ضرورت پرداختن به این مسأله چیست؟ (چرا می‌خواهیم بنویسیم؟)

3. پژوهش به چه روشی انجام شده است؟ (چگونه می‌خواهیم بنویسیم؟)

4. نتایج و کاربرد حاصل از این پژوهش چه بوده است؟(نوآوری)

ج) در چکیده از کلمات مترادف استفاده نمی‌شود؛

د) زبان چکیده، همان زبان مقاله باشد؛

هـ) در چکیده ارزش‌داوری نکند؛

و) چکیده به استدلال و مستندسازی نیازمند نیست؛

ز) چکیده، توضیح مفاهیم نباشد؛

ح) زبان چکیده، زبان ماضی و گذشته باشد؛

ط) چکیده، گونه‌ای از فهرست نباشد، مثلاً نگوید که در فصل اول این‌را گفتم و در فصل دوم و....؛

ی) چکیده با زبان توصیف، صادقانه، صریح و دارای تصویر کلی از: نظریه‌ها، ادله، روش و نتایج تحقیق را به دست دهد؛ بنابراین، اجزاء تشکیل دهنده چکیده عبارتند از:

1. تعریف مسأله؛

2. پیشینه مسأله؛

3. فرضیه مسأله؛

4. روش حل مسأله؛

5. منابع مسأله؛

6 اشاره به نوآوری (دستاوردهای) مسأله.

 به طور کلی، چکیده، باید اهمیت پایان­نامه را توضیح دهد، اما به طور مختصر و حداکثر 300 کلمه. چکیده، باید قابل خواندن باشد، اطلاعات موجود در عنوان نباید در آن تکرار شوند و رفرنس نیز در این قسمت از پایان نامه داده نمی‌شود.

ج) تفاوت مقدمه با چکیده

. چکیده با مقدمه ربط ندارد؛ هرچند برخی عناصر چکیده با محتوای مقدمه شباهت دارد؛

2. مطالب که در مقدمه مفصل‌تر است، اما در چکیده فقط به آن اشاره می‌گردد، مانند تعریف مسأله؛

3. بسیاری از مطالب نتیجه، در چکیده می‌آید، اما در مقدمه اصلاً آورده نمی‌شود؛ زیرا مقدمه تفاوت ماهوی با نتیجه دارد؛

4. در چکیده از افعال ماضی استفاده می‌شود، اما در مقدمه از افعال مستقبل؛

5. حجم چکیده محدود است، اما حجم مقدمه محدودیت ندارد.

د) مهارت نتیجه‌گیری

1. نتیجه، در پایان هر فصل، پایان کتاب و پایان‌نامه می‌آید؛

2. نتایج، پاسخ‌نهایی پرسش‌هایی تحقیق را به دست می‌دهد؛

3. دستاوردهای تحقیق در نتیجه، منعکس شود؛

4. نباید قسمت‌های از متن در نتیجه، کپی و تکرار شود، بلکه باید از نو، نوشته شود؛

5. آوردن هر گونه ادعای جدید که استدلال طلب باشد، در نتیجه ممنوع است؛

6. هجم نتیجه، به اندازه نوآوری‌ها و دستاورهای تحقیق باشد؛

7. اشکال ندارد در نتیجه، سؤال‌های تحقیق تکرار شود؛

8. نتایج باید به ترتیب فصل‌ها نوشته شود؛

9. نتایج به گونه نوشته شود، که خواننده احساس تکراری بودن نکند.

هـ) فصول پایان‌نامه

پایان­نامه­‌های کارشناسی ارشد، طبق استاندارد اکثر دانشگاه­ها شامل ۵ فصل می­شوند. این فصول، به ترتیب موارد زیر را در بر می­‌گیرند:

1. فصل اول: کلیات و مفاهیم( یا مقدمه)؛

2. فصل دوم: مروری بر منابع یا روش تحقیق؛

3. فصل سوم: مدل­ها و ایده­‌های تحقیق؛

4. فصل چهارم: نتایج تحقیق؛

5. فصل پنجم: نتیجه­‌گیری جمع­ بندی و پیشنهادات.

فصل اول: کلیات و مفاهیم (مقدمه)

فصل نخست پایان‌نامه اهمیت زیادی دارد و طرح کلیات تحقیق، طرح مساله و ضرورت تحقیق معمولاً در این قسمت ارائه می‌شود. اهمیت این فصل به این خاطر است که کلیات تحقیق، طرح مسأله و ضرورت تحقیق و... در این بخش بیان می‌شود، اگر خوب تالیف نشود، خواننده به چرایی پرداخت به موضوع پایان‌نامه و اهمیت موضوع پی نخواهد برد و تا انتهای پایان‌نامه، سوالات بسیاری در ذهنش بدون جواب خواهند ماند.ده موضوع در این فصل پایان‌نامه ذکر می‌شود:

1. مقدمه

 بایستی خود فصل کلیات (مقدمه) نیز، دارای مقدمه یا همانINTRODUCTION باشد.

2. طرح مساله

 زمانی که در مورد موضوعی تحقیقی آغاز می‌شود معمولاً پرسشی وجود دارد که انتظار می‌رود پس از انجام تحقیق پاسخ آن یافت شود. تحقیق خود را با شرح این پرسش شروع کنید. ضعف در شرح مساله، منجر به بروز مشکلاتی در آینده خواهد شد؟ شما بایستی در مورد این‌که آیا پرسش مطرح شده، قابل تحقیق و بررسی می‌باشد یا خیر؟ با

استاد راهنما مشورت نمایید. زمانی‌که برای شما صورت مساله‌ای که می‌خواهید در مورد آن تحقیق کنید مشخص شد، به صورت شفاف آن را بیان کنید. می‌توانید آن را درقالب پرسش و یا عبارت عنوان کنید.

مساله باید تشریح و تعریف شود؛ یعنی چرا موضوع پایان نامه انتخاب شده است.بنابراین، تعریف مسأله، عبارت از چند سطر یا چند بندی است که حاوی واقعیات موجود و مرتبط با بحث است که با جمله‌ای خبری کوتاه و با ایجاد انگیزه در خواننده بیان می‌شود و با پرسش شبیه عنوان ختم می‌گردد. شاخصه‌های که در بیان مسأله باید رعایت شود، عبارتند از:

1. اشاره به تبارشناسی مسأله؛

2. اشاره به نظریات جاری در مسأله؛

3. اشاره به اهمیت و ضرورت مسأله؛

4. اشاره به رویکرد تحقیق در مسأله؛

5. اشاره به روش تحقیق در مسأله.

در واقع در تعریف مسأله باید به سه سؤال جواب گفته شود، که عبارتند از:

الف) چه می‌نویسم؟

ب) چرا می‌نویسم؟

ج) چه گونه می‌نویسم؟

3. ضرورت مساله

  ضرورت پرداخت به موضوع پایان‌نامه از جنبه‌های مختلف طرح شود.محقق، جهت توجیه نمودن عنوان تحقیق از نظر اولویت شناسی و نیاز سنجی باید به نکاتی اشاره کند که انتخاب او را موجه سازد و آن نکات عبارتند از:

1. تحقیق ما در مهندسی فرهنگی و باورهای جامعه چقدر اهمیت دارد؛

2. اگر این تحقیق انجام نشود، چه مشکلات و چالش‌ها پیش می‌آید؛

3. پیامدهای مثبت تحقیق یادآوری گردد؛

4. پیامدهای منفی که در صدد رفع آن‌ها هستیم؛

5. بیان خلاء معرفتی؛

6. پاسخ‌گویی تحقیق به نیازمندی‌های کاربردی؛

7. نقش تحقیق در تصحیح رفتارهای اجتماعی و حکومتی.

4. اهداف تحقیق

 

 سوالات تحقیق(RESEARCH QUESTIONS) بیان و آنچه به دنبال آن هستیم طرح شود.

4. سوالات اصلی و فرعی تحقیق

خاستگاه پژوهش، مسائل اجتماعی و علمی است، که خود نمود و تجلی از مشکلات اجتماعی و علمی‌اند.جان‌دیوی نخستین مرحله پژوهشی را  احساس مشکل می‌داند. پژوهش در صدد است که با کار پژوهشی یک و یا چند بعد از ابعاد مسأله را پاسخ گوید. بنابراین،‌ انسان نخست با مشکل مواجه می‌شود و سپس  مشکل تبدیل به سؤال می‌گردد و در پژوهش به سؤال پاسخ گفته می‌ّشود.

همان‌گونه که در تعریف مسأله گفته شد، مسألة عبارت است از چند سؤال متراکم است و زمانی می‌توان مسأله را دقیق درک کنیم، که آن را  آنالیز و تجزیه نماییم. پس، مسأله کلی و سؤال جزئی است. بدین ترتیب، روش طراحی سؤال این است: مواجهه با مشکل و در ادامه تجزیه مسأله به سوال‌‌های متعدد. روش تجزیه مسأله به سوال عبارتند از:

1.  تجزیه  به عامل‌های محتمل، مانند تجزیه مسأله خشونت در مدرسه به :‌ دوستان نادرست؛ ناکامی تحصیلی؛

سؤال اصلی از ارکان بنیادین تحقیق است که نقش کلیدی در سامان‌مند کردن آن دارد. بنابراین، باید پرسش اصلی داشته باشیم تا:

1. مدیریت پایان‌نامه آسان‌تر شود؛

2. پایان‌نامه به سامان گردد؛

زیرا سؤال اصلی، به چند سؤال فرعی، تجزیه می‌گردد، که هر کدام عنوان فصل از پایان‌نامه را تشکیل می‌دهد و نیز، هر سؤال فرعی، تجزیه می‌گردد و زیر عنوان فصل‌ها را به وجود می‌آورد.

عنوان: نسبت میان وحی و تجربه دینی

سوال اصلی: میان وحی و تجربه دینی چه نسبت وجود دارد؟

سوال‌های فرعی:

1. حقیقت وحی چیست؟

2. حقیقت تجربه دینی چیست؟

3. چه نسبت میان وحی و تجربه دینی وجود دارد؟

که هرکدام از سوال‌های فرعی به زیر عنوان‌های بسیار متعدد و گوناکون تجزیه می‌گردد و ریز عنوان هر فصل را تشکیل می‌دهد.

5.فرضیه‌های تحقیق

طرحHYPOTHESIS باید منطقی و مستدل و منطبق بر مرور منابع خوب باشد.فرضیه تحقیق، پاسخ‌های ظنی و غیریقینی به سؤال است، که با یک جمله خبری بیان می‌شود و اطلاعات پشین و مطالعات فعلی محقق از آن پشتبانی می‌کند. شاخصه‌های آن عبارتند از:

1. زبان فرضیه، باید زبان مستقبل و آینده باشد؛

2. زبان فرضیه، به صورت جمله خبری باشد؛

3. زبان فرضیه، باید دقیق و ژرف تدوین گردد؛

4. جملات و گزاره‌های فرضیه، باید باهم تعارض نداشته باشد؛

5. شناخت مسأله، ما را به فرضیه مناسب می‌رساند؛

6. پیشینه‌شناسی تحقیق

پیشینه مسأله را دو گونه می‌شود مطرح کرد:

1. پیشینه پیدایش موضوع

در سابقه‌شناسی موضوع،  به قدمت، سن و سال پیدایش مسأله توجه می‌گردد. از این‌رو، باید بدانیم:

الف) خاستگاه آن کجاست؟

ب) چه تطورات و تحولات داشته؛

ج) وضعیت فعلی آن چگونه است.

 الف:پیشینه پژوهش‌های مسأله

در دیرینه‌شناسی پژوهش به تحقیقات مدون و نامدون اشاره دارد که در باره مسأله مورد نظر ما انجام شده و نوشته شده است. در این مرحله مطالعه باید عمیق، انتقادی و گزینش‌گرایانه باشد. بدین ترتیب، باید بدانیم:

1. علم محصول عقلی جمعی بشر است، به صورت تدریجی حاصل شده و همراه با خطا است؛

2. زمینه‌های این مسأله چه بوده؟

3. منابع و پرسش‌های مسأله چیست؟

4. روش و نظریه مسأله چه بوده است؟ 

در نتیجه: باید آثار تدوین شده را باید دسته‌بندی کرد: کتاب: دسته اول، دسته دوم و دسته سوم؛ مقاله: علمی- ترویجی، علمی- تخصصی و یا علمی-پژوهشی؛ پایان‌نامه: کارشناسی، ارشد و یا دکتری و به آثار غیرمدون نیز توجه کرد، مانند سخنرانی، فیلم، عکس و آثار باستانی و تاریخی و...

ب: روش پیشینه‌نویسی

پیش از نوشتن دیرینه‌شناسی مسأله، محقق، جهت نوشتن بهتر پیشینه، باید به نکات زیر توجه داشته باشد:

1. محقق باید منابع بسیار و مرتبط با مسأله را خوانده باشد؛

2. با ژرف‌نگری در محتوای منابع و دیدن کمبود و نواقص آن‌ها، تحقیق خود را طراحی نماید؛

3. درک و تصویر درست از مسأله داشته باشد؛ زیرا در غیر آن صورت تنها، اطلاعات کلی در باره موضوع به دست می‌آوریم.

4. تاکید بر نوآوری و یا دستاوردهای تحقیق داشته باشد.

بنابراین، شیوه درست پیشینه‌نویسی آن است که محقق، پس از مطالعه و بررسی سابقه مسأله،اگر سوابق متعدداند آن‌ها را در چند دسته مشخص کند از هر دسته چند منبع مهم را یادآور شود و محتوای کلی آن منابع را بیان و ضمن برجسته‌سازی کاستی‌های آن‌ها، بر نوآوری خود تاکید کنید.

7. نوآوری تحقیق

در پژوهش، از جهات متعدد می‌توان نوآوری داشت، که به مهم‌ترین آن‌ها اشاره می‌شود و عبارتند از:

1. نوآوری از جهت انتخاب مسأله؛

2. نوآوری از جهت تقریر و نگارش؛

3.نوآوری از جهت ساختار و چیدمان اجزای بحث؛

4. نوآوری از جهت محتوا؛

5. نوآوری از جهت مخاطب؛

6. نوآوری از جهت منابع؛

7. نوآوری از  جهت رویکردها(مقایسه، تاریخی، تحلیلی و....)؛

8. نوآوری از جهت پرسش اصلی؛

9. نوآوری از جهت فرضیه؛

10. نوآوری از جهت هدف؛

11. نوآوری از جهت نگارش و بیان؛

12. نوآوری از جهت روش تحقیق.

8. روش تحقیق

 روش تحقیق (کیفی یا کمی) در این بخش مختصراً درج شود.در این بخش از پایان­نامه اطلاعاتی ارائه می­شود که خواننده را متقاعد کند نتایج بدست آمده در این پژوهش درست است.هم‌چنین به برخی سوالات نیز در این قسمت باید پاسخ داده شود. این بخش، نشان‌گر پیشرفت اطلاعات و دانش پژوهش‌گر در یک رشته تحقیقاتی است. بنابراین، باید سابقه موضوع به خوبی بررسی شود و متنی که ارائه می‌­شود فواید زیر را داشته باشد:

1.  افزوده شدن اطلاعات محقق در رابطه با مطالعه و تحقیقاتش؛

2. قرار گرفتن تجربیات دیگران در اختیار محقق؛

3. عدم انجام دو باره کاری؛

4. آشنایی محقق با انواع مختلف روش‌های که در آن تحقیق به کار می‌رود؛

5. آشکار شدن ضعف و نقص اطلاعات در رابطه با موضوع تحقیق؛

6. پژوهش‌گر می‌تواند آسان‌ترین روش تحقیق برای مسأله مورد مطالعه‌اش را انتخاب کند.


١١:٣٧ - دوشنبه ٣١ شهريور ١٣٩٩    /    شماره : ١١٣٧٥٤    /    تعداد نمایش : ٨٦


نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج




شماره تماس : 01732436254