ارائه الگوی تعامل بین مذاهب در نظام اسلامی می بایست با روح صلابت و شهامت با عقلانیت و اعتدال باشد. ریاست محترم جامعه المصطفی(ص)
صفحه اصلی :: اخبار > برگزاری نشست علمی « فرهنگ نویسی در زبان فارسی» در المصطفی (ص) نمایندگی گلستان


  چاپ        ارسال به دوست

برگزاری نشست علمی « فرهنگ نویسی در زبان فارسی» در المصطفی (ص) نمایندگی گلستان

نشست علمی « فرهنگ نویسی در زبان فارسی» با سخنرانی دکتر شموشکی ( از اساتد گروه علمی زبان و ابیات فارسی)  وبا حضور دانش پژوهان در سالن قدس این نمایندگی  برگزار گردید.

به گزارش روابط عمومی المصطفی (ص) نمایندگی گلستان، در این نشست علمی دکتر شموشکی پیرامون اهمیت فرهنگ نویسی، تاریخ فرهنگ نویسی در ایران، تقسیم بندی فرهنگ ها، چالشها و مشکلات فرهنگ نویسی در ایران، مطالبی را ارائه نمودند که در ادامه به انها می پردازیم.

اهمیت فرهنگ نویسی

دکتر شموشکی فرمودند هر نوشته‌ی در زبان فارسی نوشته می شود باید روشن باشد نویسندگان و مخاطبان بایستی روی معانی تک تک کلمات توافق داشته باشند، و برای این که این توافق حاصل شود ما نیاز مند فرهنگ لغت هستیم، بنابرین اساس کار در این زمینه داشتن فرهنگ لغت است. سخنران برای اینکه اهمیت فرهنگ لغت در جامعه را نشان دهند مقدمه علامه دهخدا را که فرهنگ نویسی را بزرگترین خدمت در عرصه فرهنگ می داند نقل نمودند: وقتی ضعف ملت خود را دیدم دانیستم که ما ناگزیریم به سلاح وقت مسلح شویم  و آن اموختن تمام علوم و فنون امروزی بود ، پس بایستی آن علوم فنون را ترجمه کنیم؛ و در درسترس مکاتب بگزاریم و این میسَّر نمی‌شود جز به این که اول لغات خود را بدانیم و این کار نوشتن لغت نامه ی شامل تمام لغات را لازم داشت» علامه دکتر معین نیز انگیزه اش را با نقل قول از لاروس چنین نوشته است: «کتابی تالیف خواهم کرد که در آن هر کسی به ترتیب الفبای همه معلوماتی را که مغز بشری را غنی می‌سازد به دست آورد. ثروتی که من کسب کرده ام آن را برای شخص خود به کار نمی برم و در این کار هم چیزی از دست نخواهم داد، زیرا تمتعات که تنها فردی باشد قلب را تهی می کند و از نظر سعادت واقعی جز خودپرستیی بی‌هوده به شمار نمی آید» این سخن اشاره به اخلاف و منش فرهنگ نویسی دارد. استاد در ادامه فرمودند فرهنگی نویسی  در زبان فارسی ابتدا از نوشتن فرهنگ های عربی شروع شد و اولین فرهنگ در زبان فارسی فرهنگ لغت اسدی توسی است، سخنران در ادامه افزودند که فرهنگ نویسی نیاز مکاتب، مدارس و دانش‌گاه های ما است در درجه اول نیاز است که برای مقاطع و رشته تحصیلی فرهنگ زبان خاص تدوین شود.

 

تاریخچه فرهنگ نویسی در زبان فارسی:

فرهنگ نویسی در زبان فارسی ابتدا با فرهنگ های عربی شروع شد، دانشمندان ما که در قلمرو زبان فارسی بودند به نوشتن فرهنگ عربی روی آوردند. پس از آن شروع به نوشتن فرهنگ های فارسی نمودند و از آنجای که منشأ پیدایش زبان فارسی دری  منطقه شرق ایران ( خراسان بود) و این زبان به عنوان زبان معیار به بر مناطق متخلف ایران رسید آن مردم به فرهنگ لغت نیاز پیدا کردند. چون همه کلمات دری فارسی را نمی فهمیدند، ناصر خسرو که در همان زمان به تبریز آمده بوده است چنین می گوید: « شاعری دیدم که شعر می گفت اما فارسی خوب نمی‌دانیست...» منظور همان فارسی دری است. این موارد نشان میدهد که ایرانیان نیازمند فرهنگ لغت بودند، و اولین فرهنگ لغت که به فارسی نوشته شده است فرهنگ لغت فرس اسدی توسی است. این فرهنگ در آذربایجان نوشته شده است نه در خراسان. چون اسدی توسی زمانی که به آنجا سفر کرد دید که مردم نیازمند فرهنگ هستند. از آن زمان تا قرن 8 از فرهنگ نویسی خبری نیست و ما نشانه‌ی از فرهنگ نویسی نداریم ، از قرن 8 است که در هند به فرهنگ نویسی شروع کردند، اولین فرهنگ فارسی که در هند نوشته شده است فرهنگ غواس از مبارک شاه غزنوی است. اغلب فرهنگ های سنتی فارسی در هند نوشته شده است مانند برهان قاطع، فرهنگ رشیدی.

پس از هندستان در قرن 13 هـش فرهنگ نویسی در یران شروع می شود، بزرگان ایران با تقلید از فضلای هند به این فکر می افتند که فرهنگ بنویسند.

انواع فرهنگ از منظرهای گوناگون

فرهنگ های یک زبانه : در این فرهنگ ها کلمه توصیف و تعریف می‌شود.  فرهنگ دو زبانه: در فرهنگ ها کلمه تعریف نمی شود ، بلکه برای هر لغت یک یا چند معادل آورده می‌شود. تقسیم بندی دیگر فرهنگ ها از نظر حجم و دایره مخاطبان است؛ که از این منظر فرهنگ‌ها به جامع و متوسط تقسیم می‌شوند، متأسفانه تا حالا در زبان فارسی فرهنگ جامع نوشته نشده است اما کار بر سر تدوین این فرهنگ ادامه دارد، سومین تقسیم بندی بر اساس موضوع در حوزه های مختلف است؛ فرهنگها از این حیث به عمومی و تخصصی تقسیم می شوند. فرهنگ تاریخی که در این فرهنگ منابع تاریخی یک دوره جمع آوری شده و لغات آن معنی می شود. فرهنگ زانسوی که در این فرهنگ آخرین حرف یک کلمه معیار پیدا نمودن آن است.  در یک تقسیم بندی دیگر فرهنگ ها به سنتی و معاصر تقسیم می‌شوند؛ لغت نامه دهخدا که بزرگترین کتاب در زبان فارسی است فرهنگ سنتی به حساب می رود ، خیلی از استادان ما دهخدا با فردوسی مقایسه نموده و همطراز او دانسته اند همانطوری که فردوسی با سرودن شاهنامه اش زبان فارسی تثبیت کرد دهخدا هم با تدوین لغت نامه اش چنین کاری کرده است. دکتر شموشکی در ادامه به برخی از مشکلات لغات نامه دهخدا اشاره نمودند: کاربردنداشتن برخی واژه‌ها، اصل قراردادن فرهنگ های قبلی ، شاهد نداشتن برخی مدخل ها، و... از عیب های اند که بر این لغت نامه وارد اند.

مشکلات فرهنگ نویسی معاصر

سخنران در واپسین دقایق سخنرانی به مشکلات فرهنگ نویسی معاصر در زبان فارسی پرداختند و مواردی را در این خصوص برشمردند که عبارت اند از:

یکم :نظریه خاصی برای فرهنگ نویسی وجود ندارد، ما در این زمینه از غربی ها تقلید می کنیم.

دوم: نبودن مرز میان کلمه های نو و کهنه است؛ یعنی ما نمی توانیم معنی دقیق یک کلمه را که در قرن 6 کاربرد داشته است پیدا کنیم و معنای آن را با کاربرد امروزی آن کلمه مقایسه کنیم.

سوم: میزان تغیرات کلمات فارسی بسیار اندک است، نویسنده امروزی از کلمه هزار سال پیش استفاده می کند، این درحالیست که انگلیسی اینطور نیستند. و یک فرهنگ نویس در تعیین مرز میان واژه های کهنه و و نو به مشکل بر می خورد.

چهارم: نبود پیکره کامل دایره واژگان زبان فارسی، دو پیکره ایجاد شده است: پیکره واژگان فرهنگستان که تمام متون کهن را جمع آوری نموده است، و پیکره موسسه لغتنامه دهخدا است که به همکاری موسسه نور در قم ایجاد شده و بیش از هزار متن کهن را جمع آوری کردند. اما باز هم هیچکدام اینها کامل نیستند. و متأسفانه هنوز در اختیار عموم قرار نگرفتند.

پنجم: در زمینه دستور زبان، دستور خط فرهنگ ها ، منابع شناسی، تحصحیح انتقادی متون کهن و ... از مشکلاتی اند که فرارویی یک فرهنگ نویس معاصر قرار میگرند.

 

 

 


١٢:٣٢ - دوشنبه ٢٨ مهر ١٣٩٩    /    شماره : ١١٤١٥٦    /    تعداد نمایش : ٥٧


نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج




شماره تماس : 01732436254